Μπορεί η σαλμονέλα να φανεί στο κοτόπουλο; Τι απαντούν οι ειδικοί

Τα πρόσφατα περιστατικά σαλμονέλας στη Λαμία έχουν επαναφέρει στην δημόσια συζήτηση το πώς οι καταναλωτές μπορούν να καταλάβουν ότι το κοτόπουλο που πρόκειται να μαγειρέψουν ή έχουν καταναλώσει από καταστήματα εστίασης μπορεί να είναι επικίνδυνο.

Ένα κοτόπουλο μπορεί να φαίνεται απολύτως φρέσκο και παρόλα αυτά να φέρει το βακτήριο, όπως επισημαίνουν οι ειδικοί και υπογραμμίζουν ότι η παρουσία της σαλμονέλας δεν μπορεί να διαπιστωθεί από την όψη, τη μυρωδιά ή τη γεύση του τροφίμου.

Η παρουσία της σαλμονέλας δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το κοτόπουλο έχει αλλοιωθεί. Τα επιστημονικά στοιχεία συγκλίνουν στο συμπέρασμα πως το βακτήριο μπορεί να επιβιώνει ακόμη και στο ψυγείο ή στην κατάψυξη, χωρίς αυτό να συνεπάγεται εμφανείς αλλαγές στο τρόφιμο. Για τον λόγο αυτό, η ασφάλεια του κοτόπουλου δεν κρίνεται από την όψη ή τη μυρωδιά του, αλλά από τη σωστή συντήρηση, την αποφυγή επιμόλυνσης και το επαρκές μαγείρεμα.

Σύμφωνα με τα επιστημονικά στοιχεία που παραθέτει ο ΕΦΕΤ, η σαλμονέλα είναι ιδιαίτερα ανθεκτική. Μπορεί να επιβιώσει στο ψυγείο, ενώ επιβιώνει ακόμη και στην κατάψυξη, χωρίς όμως να πολλαπλασιάζεται σε τόσο χαμηλές θερμοκρασίες. Επιπλέον, έχει την ικανότητα να σχηματίζει βιοφίλμ, γεγονός που της επιτρέπει να επιβιώνει για μεγάλο χρονικό διάστημα ακόμη και σε δύσκολες περιβαλλοντικές συνθήκες.

Αυτό σημαίνει ότι η ασφάλεια του κοτόπουλου δεν μπορεί να κριθεί από τις αισθήσεις μας, αλλά από τον σωστό χειρισμό του μέχρι να καταναλωθεί.

Πώς προστατευόμαστε από τη σαλμονέλα

Ο ΕΦΕΤ συνιστά στους καταναλωτές να ακολουθούν βασικούς κανόνες υγιεινής κατά την προετοιμασία των τροφίμων:

• Πλένουμε σχολαστικά τα χέρια πριν και μετά τον χειρισμό ωμού κρέατος.
• Καθαρίζουμε και απολυμαίνουμε επιφάνειες, μαχαίρια και σκεύη.
• Διατηρούμε πάντα χωριστά το ωμό κοτόπουλο από τα τρόφιμα που καταναλώνονται χωρίς μαγείρεμα, ώστε να αποφευχθεί η διασταυρούμενη επιμόλυνση.
• Δεν αφήνουμε το κοτόπουλο εκτός ψυγείου για μεγάλο χρονικό διάστημα.
• Μαγειρεύουμε καλά το κοτόπουλο, σύμφωνα με τις οδηγίες της συσκευασίας. Η σωστή θερμική επεξεργασία εξαλείφει τον κίνδυνο της σαλμονέλας, εφόσον δεν υπάρξει νέα επιμόλυνση μετά το μαγείρεμα.
• Αποφεύγουμε την κατανάλωση ωμών αυγών και μη παστεριωμένων γαλακτοκομικών προϊόντων.

Ποια είναι τα συμπτώματα της σαλμονέλωσης

Η σαλμονέλα μεταδίδεται μέσω της κατάποσης μολυσμένων τροφίμων και μπορεί να προκαλέσει γαστρεντερίτιδα. Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως 12 έως 36 ώρες μετά την κατανάλωση και περιλαμβάνουν διάρροια, πυρετό, κοιλιακές κράμπες, εμετό και αφυδάτωση.

Στις περισσότερες περιπτώσεις η νόσος υποχωρεί χωρίς ειδική θεραπεία, ωστόσο βρέφη, μικρά παιδιά, ηλικιωμένοι, έγκυες και άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσησης και θα πρέπει να απευθύνονται άμεσα σε γιατρό εάν εμφανίσουν έντονα ή παρατεταμένα συμπτώματα.

Υπάρχουν μακροπρόθεσμες συνέπειες;

Σύμφωνα με την Υπηρεσία Ασφάλειας και Επιθεώρησης Τροφίμων του Υπουργείου Γεωργίας των ΗΠΑ (FSIS), τα άτομα με διάρροια συνήθως αναρρώνουν πλήρως, αν και μπορεί να χρειαστούν αρκετοί μήνες μέχρι οι εντερικές τους συνήθειες να επανέλθουν σε φυσιολογικά επίπεδα. Ένας μικρός αριθμός ατόμων που έχουν μολυνθεί από σαλμονέλα μπορεί να εμφανίσει πόνους στις αρθρώσεις, ερεθισμό των ματιών και επώδυνη ούρηση. Αυτό ονομάζεται σύνδρομο Reiter. Μπορεί να διαρκέσει μήνες ή χρόνια και μπορεί να οδηγήσει σε χρόνια αρθρίτιδα που είναι δύσκολο να αντιμετωπιστεί.

Επιπλέον, η FSIS ξεκαθαρίζει πως δεν έχει καταχωρημένη καμία έγκυρη επιστημονική πληροφορία που να δείχνει ότι οποιοδήποτε συγκεκριμένο είδος κοτόπουλου (π.χ. «ελευθέρας βοσκής», «βιολογικά» ή «φυσικά») έχει περισσότερα ή λιγότερα βακτήρια σαλμονέλας από άλλα πουλερικά.